Για την ομαλή αναπνευστική λειτουργία είναι απαραίτητη η φυσιολογική λειτουργία του κεντρικού και του περιφερικού νευρικού συστήματος, η φυσιολογική λειτουργία του θωρακικού κλωβού των πνευμόνων και του πνευμονικού παρεγχύματος καθώς και η φυσιολογική λειτουργία των αναπνευστικών μυών. Τα προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος που σχετίζονται με νευρολογικές καταστάσεις σχετίζονται με τη μειωμένη προστασία των αεραγωγών και με την αδυναμία των αναπνευστικών μυών.
Οι νευρολογικές καταστάσεις που σχετίζονται με αναπνευστικά προβλήματα είναι:
• Νόσος Parkinson – εξωπυραμιδικά σύνδρομα.
• Σκλήρυνση κατά πλάκας.
• Εκφυλιστικές νόσοι του κινητικού νευρώνα.
• Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις- κακώσεις νωτιαίου μυελού.
• Περιφερικές νευροπάθειες.
• Παθήσεις της νευρομυϊκής σύναψης και παθήσεις των μυών.
Σημαντική είναι η διαρκής αξιολόγηση της αναπνευστικής λειτουργίας του νευρολογικού ασθενή. Οι τιμές των αερίων του αίματος, οι τιμές της οξυμετρίας, η ζωτική χωρητικότητα, η ικανότητα για βήχα και η λειτουργία των εισπνευστικών και των εκπνευστικών μυών καθορίζουν και την ποιότητα της αναπνευστικής λειτουργίας του νευρολογικού ασθενή.
Η δύσπνοια, η κατακράτηση των εκκρίσεων, η ατελεκτασία ο υποαερισμός και η αναπνευστική ανεπάρκεια είναι τα προβλήματα που καλείται συχνά ο φυσικοθεραπευτής να διαχειριστεί στις νευρολογικές καταστάσεις. Η επανεκπαίδευση της αναπνοής, η εξάσκηση των αναπνευστικών μυών, οι τεχνικές χαλάρωσης, η σωστή παροχέτευση των εκκρίσεων είναι τα μέσα τα οποία έχει στην διάθεσή του. Σημαντικός όμως είναι και ο ρόλος του στην εφαρμογή της οξυγονοθεραπείας αλλά και του μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού που σε αρκετές εκφυλιστικές νευρολογικές παθήσεις στο τελικό στάδιο είναι απαραίτητος.
Τέλος σημαντικό είναι και η αξιολόγηση της καρδιοαγγειακής λειτουργίας. Το ιστορικό καρδιοπαθειών, η αρτηριακή πίεση, οι καρδιακές αρρυθμίες, οι περιφερικές αγγειοπάθειες, η καρδιακή παροχή είναι παράμετροι που πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν στον σχεδιασμό της φυσικοθεραπευτικής παρέμβασης στον νευρολογικό ασθενή.
Ενδεικτική βιβλιογραφία :
• Carr J., Shepherd R., (2017), Νευρολογική Αποκατάσταση, Βελτιστοποίηση των Κινητικών Επιδόσεων. 2η Έκδοση Αθήνα : Εκδόσεις Παρισιάνου Α.Ε.
• Halabachi F, Alizadeh Z, Sahraian MA, Abolhasani M, (2017), Exercise prescriptions for patients with multiple sclerosis; potential benefits and practical recommendations. BMC Neurol. 2017 Sep16;17(1):185.
• Liaw MY, Hsu CH, Leong CP, Liao CY, Wang LY, Lu CH, Lin MC,(2020), Respiratory muscle training in stroke patients with respiratory muscle weakness, dysphagia, and dysarthria – a prospective randomized trial. Medicine (Baltimore). 2020 Mar;99(10) e 19337
• Stokes M., Stack E., (2016), Κλινική διαχείριση για νευρολογικές καταστάσεις. 3η Έκδοση Αθήνα: Εκδόσεις Παρισιάνου Α.Ε.