Τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον για το ρόλο της σωματικής άσκησης ως θεραπευτική στρατηγική αντιμετώπισης των ατόμων με νόσο του Alzheimer
Πληθώρα μελετών σχετικών με τη νόσο Alzheimer και την άσκηση, έχουν αναδείξει ότι η συστηματική & δομημένη άσκηση, μέσω ποικίλων μηχανι- σμών, προάγει την εγκεφαλική λειτουργία, διατηρεί και βελτιώνει τις γνωστικές λειτουργίες του λόγου, της μνήμης και της προσοχής.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) αναγνώρισε την βαρύτητα της νόσου και εκπόνησε το παγκόσμιο σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση της δημόσιας υγείας στην άνοια 2017-2025.
Παράλληλα στην παγκόσμια στρατηγική του για τη Γήρανση και την Υγεία καθιστά τη δια βίου σωματική δραστηριότητα σημαντική για την πρόληψη των χρόνιων παθήσεων, τη μείωση του φόρτου υγειονομικής περίθαλψης και τη διατήρηση της λειτουργικής ικανότητας, με δέσμευση μεταξύ των κρα- τών μελών του την μείωση της σωματικής αδράνειας κατά 15% έως το 2030
Η φυσικοθεραπεία είναι αναπόσπαστο μέρος της ομάδας διεπιστημονικής προσέγγισης.
Οι φυσικοθεραπευτές συμμετέχουν από τα αρχικά στάδια της νόσου αξιολογώντας τους περιορισμούς δραστηριοτήτων μέχρι και την εκπόνηση και υλοποίηση προγραμμάτων αντιμετώπισης προσωπικών αναγκών.
Οι φυσικοθεραπευτές σύμφωνα με την Παγκόσμια Συνομοσπονδία τους σχεδιάζουν, οργανώνουν, υλοποιούν προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, ως οι ειδικοί στην κίνηση και την άσκηση, με εμπεριστατωμένη γνώση των προδιαθεσικών παραγόντων, της παθολογίας και των πιθανών επιπτώσεων σε όλα τα ανθρώπινα συστήματα. Αναγνωρίζονται παγκοσμίως ως οι ιδανικοί επαγγελματίες για την επιλογή, την προώθηση, την καθοδήγηση, τη συνταγογράφηση και τη διαχείριση της άσκησης.
Σύμφωνα με τα Επιστημονικά Τμήματα Νευρολογικής Φυσικοθεραπείας και Ψυχικής Υγείας του Ν.Π.Δ.Δ «Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικο- θεραπευτών (Π.Σ.Φ), τα προγράμματα καθοδηγουμένης ή επιβλεπομένης θεραπευτικής άσκησης είναι σημαντικά στη διαχείριση των ασθενών με Alzheimer, γιατί:
1. Καθυστερούν την έναρξη της συμπτωματολογίας
2. Προάγουν την εγκεφαλική λειτουργία, διατηρούν και βελτιώνουν τις γνωστικές λειτουργίες
3. Βελτιώνουν την περιπατητική δύναμη οδηγώντας σε ένα καλύτερο πρότυπο βάδισης.
4. Συντηρούν το σωστό βάρος
5. Μειώνουν τα καρδιοαγγειακά προβλήματα, τον σακχαρώδη διαβήτη, την αρθρίτιδα, την οστεοπόρωση, που συχνά μπορεί να παρουσιαστούν ως συννοσηρότητα.
6. Διατηρούν την κινητικότητα για όσο το δυνατόν περισσότερο και εντός των ορίων ασφάλειας
7. Βελτιώνουν τα ψυχολογικά συμπτώματα, όπως τεκμηριωμένα αναφέρει η Διεθνής Οργάνωση Φυσικοθεραπευτών στην Ψυχική Υγεία, κα- λυτερεύοντας έτσι την προσαρμογή τους στη θεραπεία, την επικοινωνία τους με το περιβάλλον και την ικανότητα έκφρασης των ιδιαίτερων αναγκών τους με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο.
Οι εξατομικευμένες συστάσεις θεραπευτικής άσκησης για την νόσο Alzheimer πρέπει να δίνονται μόνον από τους πτυχιούχους φυσικοθεραπευτές μέλη του Π.Σ.Φ, για να έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα και να εναρμονίζονται με τα διεθνή πρότυπα και απαιτήσεις.
Οι γενικές συστάσεις πρέπει να πληρούν ή να υπερβαίνουν τα παρακάτω (επιβλεπόμενο ή καθοδηγούμενο πρόγραμμα θεραπευτικής άσκησης είτε α- τομικά είτε ομαδικά):
Τύπος άσκησης: Αερόβια (π.χ. περπάτημα, τρέξιμο, ποδηλασία, κολύμπι, χορός κ.α.)
Ένταση: Το 60-90% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας
Διάρκεια: 20-60 λεπτά ημερησίως
Συχνότητα: 3-5 φορές την εβδομάδα για τουλάχιστον 6-12 εβδομάδες
Τύπος άσκησης: Δύναμη (αντιστάσεις με μηχανήματα δύναμης, λάστιχα, αλτήρες κ.α. ή με το βάρος του σώματος για την ενδυνάμωση μεγάλων μυϊκών ομάδων)
Ένταση: ήπια (6-12 άνετες επαναλήψεις). Περισσότερες επαναλήψεις με μικρότερο βάρος μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης άλγους
Διάρκεια:20-60 λεπτά ανά συνεδρία (2-4 σετ των 6-10 ασκήσεων για όλες τις μεγάλες μυϊκές ομάδες)
Συχνότητα: 2-3 φορές την εβδομάδα.
Τύπος άσκησης: Ευελιξία για μεγάλες μυϊκές ομάδες
Ένταση: ήπια (6-12 άνετες επαναλήψεις).
Διάρκεια:20-60 λεπτά ανά συνεδρία (2-4 σετ από κάθε άσκηση)
Συχνότητα: 2-3 φορές την εβδομάδα.
Η προσήλωση στην θεραπευτική παρέμβαση είναι ουσιαστικής σημασίας για μια καθοριστική έκβαση της θεραπευτικής άσκησης.
Από τη διεθνή βιβλιογραφία συμπεραίνεται ότι ο ασθενής που χειροτερεύει και πηγαίνει από ήπια σε πιο σοβαρά στάδια της νόσου, αυξάνει το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.
Η θεραπευτική άσκηση είναι παρέμβαση χαμηλού κόστους και κινδύνου, βελτιώνει την ποιότητα ζωής των ασθενών, επιβραδύνει την εξελικτική διαδικασία της νόσου, παρατείνοντας έτσι την παραμονή των ασθενών στα αρχικά στάδια της ασθένειας.
Ας την συντογογραφήσουμε λοιπόν